Jagen op andermans geld.

Nigeria klaagt verschillende Westerse oliemaatschappijen aan voor $ 12,7 miljard dollar. Ik kan me niet geheel aan de indruk onttrekken dat deze claim iets te maken heeft met de lage olieprijs. De daling drukt sterk op inkomsten van de Nigeriaanse staat. Eerder moest telecom operator MTN al U$ 1 miljard betalen. Deze claims klinken onrechtvaardig, maar wel logisch. Als overheid haal je het geld waar het is en waar geen stemrecht zit. Maar niet alleen in Afrikaanse landen zien we deze praktijken. Het meest prominente voorbeeld van de afgelopen tijd is wel de U$ 13 miljard boete voor Apple. Enerzijds zegt mijn onderbuik dat het een terecht is. Aan de andere kant is het natuurlijk wel belangrijk dat een overheid een betrouwbare tegenpartij is. Maar ook voor Europese Commissie is het een logische keuze. Ze maken een duidelijke keuze voor iets wat veel Europeanen al lang denken. Het levert daarom de broodnodige PR op. Bovendien zorgt het voor een enorme berg inkomsten, waar die ook in de Europese Unie terecht komen.

Vroeger was deze overheidschantage het alleenrecht van de USA. Het Department of Justice heeft enorme bedragen geïncasseerd als er ook maar ergens een link met de USA was. Denk maar aan SBMO, die als Nederlands bedrijf werd beboet voor omkoping in Afrika en Brazilië. Ook bij de LIBOR schandalen ging grofweg drie kwart van al die enorme bedragen naar de USA. En het laatste slachtoffer was Deutsche Bank die na al die jaren een boete van U$ 14 miljard aan haar broek krijgt. Het duidelijkst zijn de verschillen in de schadevergoeding die Volkswagen moet betalen. In de US betaalt VW in U$ 15 miljard voor een half miljoen foute dieselauto’s. In Europa zijn 8,5 miljoen foute diesels verkocht. In Europa zijn we nog niet begonnen, maar VW’s betalingen in Europa zouden op gelijkwaardige basis ver boven de Eur 200 miljard moeten bedragen.

Deze trend levert voor beleggers extra risico op. De beursgenoteerde bedrijven kunnen overal in de wereld ergens voor worden aangeklaagd en leeg geplukt. Het zijn natuurlijk wel bedrijven die ergens iets fout hebben gedaan. Wellicht een reden om ESG factoren meer mee te nemen in uw beleggingsbeslissingen. Het geeft in ieder geval aan dat het hoog tijd wordt voor een minimum belasting tarief in de EU landen. Daarnaast geeft het aan dat de EU zich hard moet maken voor Europese bedrijven ook als ze iets fout hebben gedaan. Al was het maar om de boetes binnen de EU grenzen te houden en dat ze niet ter aanvulling van de Amerikaanse staatskas zijn. De sterke EU lijkt dan ook harder nodig dan ooit. Juist op een moment dat de meeste Europeanen steeds minder Brussel willen. Want al dat gejaag op andermans geld is uiteindelijk ook geen goede zaak.

Corné van Zeijl.

Corné van Zeijl is analist en strateeg bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media.