Het went nooit.

Hoe heftig de impact van de aanslagen op de maatschappij ook was, de schrikreactie op de beurzen was na een paar uur al van de koersborden verdwenen. Bij 9/11 was dat wel anders. Er zijn diverse verschillen tussen Parijs en 9/11. Als eerste was de 9/11 aanslag midden in het hart van het financiële centrum. De beurzen gingen dan ook een aantal dagen dicht. Ook de grootte van de ramp was een flink verschil. Bij 9/11 waren er bijna 3000 slachtoffers en was de schade, naar schatting U$ 2000 miljard. Bij andere grote aanslagen die na 9/11 plaatsvonden zoals Madrid in 2004 en in Londen 2005 was de schade en het aantal slachtoffers een stuk minder. Dan zien we ook een derde verschil. 9/11 was de eerste grote aanslag. Bij Madrid en Londen trad er al gewenning op. Bij 9/11 hebben beleggers gezien dat het effect op de economie slechts een tijdelijke bleek. Ook psychologisch is er een verschil. Als u aan mensen vraagt waar was u op 9/11, dan kunnen de meeste mensen daar een antwoord op geven. Als u dat vraagt bij Madrid of Londen lukt dat waarschijnlijk niet. En dat zal waarschijnlijk over een paar jaar ook zo bij de aanslagen van Parijs zijn. Een laatste verklaring is natuurlijk dat beleggers bij de aanslagen in Parijs een heel weekend hebben kunnen nadenken over de gevolgen.

Wel zullen er op korte termijn een aantal negatieve effecten optreden. Het consumentenvertrouwen zal dalen en de consumentenuitgaven ook, ondanks de ‘Je suis en terrasse’ acties. Simpel, als toerist zal je voor korte stedenstrip minder snel naar Parijs gaan, maar eerder naar Amsterdam of Berlijn of helemaal niet.
Toch zijn er ook een aantal permanente effecten. De beveiliging zal wederom flink toenemen. Dat zorgt voor flinke inefficiënties in de economie. Als u naar de US vliegt weet u wat dat in de praktijk betekent. Lange wachtrijen. Of wat te denken van de flesjes die u niet meer door de douane mag meenemen. Niet dat dergelijke maatregelen helpen natuurlijk, maar het geeft een schijnidee van veiligheid. Logischerwijs zou je meer grenscontroles mogen verwachten, hoe jammerlijk dat ook voor de Europese integratie is. Dat betekent meer kosten voor vervoerders, die ze hopelijk kunnen door berekenen. De totale kosten van al die maatregelen kunnen uiteindelijk flink oplopen. Ik heb diverse berekeningen gezien die in de miljarden lopen. Maar wat deze berekeningen niet meenemen is dat kosten voor de een, omzet voor een ander zijn. En ook dat prijst de beurs supersnel in. Beveiligers als Securitas hebben in de dagen na de Parijse aanslag 6% outperformance laten zien. Maar hoe makkelijk de beurs er ook over heen stapt, het zal nooit wennen en ik hoop dat dat het ook nooit doet.

Corné van Zeijl.

Corné van Zeijl is analist en strateeg bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media.