Pensioenmeningen

Iedereen heeft een mening over de tekorten bij de pensioenfondsen. En bij voorbaat mijn excuses, ik ook. Ik schrok van een recent interview met de voorzitter van het ABP, Corien Wortmann. Ze wees voor de oorzaken van het ABP-gat vooral naar buiten. Het is de rente, het is Dijsselbloem, het is het oude systeem.

Vreemd genoeg veegde ze het probleem van het niet tot nauwelijks afdekken van het renterisico onder tafel. 'Dan hadden we er niet heel anders voor gestaan.' Maar waarom staan de meeste kleinere pensioenfondsen er dan zoveel beter voor? Die hebben het risico van een mogelijke rentedaling wel voor het grootste gedeelte afgedekt. Daardoor is de dekkingsgraad daar een stuk hoger.

Je kan op de achterkant van een sigarendoos uitrekenen dat als het ABP niet 26% had afgedekt de afgelopen jaren, maar net als een gemiddeld kleiner pensioenfonds 55%, het ABP er een stuk beter voor had gestaan. Iedere 1% rentedaling, veroorzaakt bij het ABP een 12 procentpunt daling in de dekkingsgraad. Stel nu dat het ABP dezelfde afdekking voor het renterisico had gebruikt als de overige pensioenfondsen. Dan lag de dekkingsgraad nu in de buurt van de 100%. Nu kijkt het ABP aan tegen een dekkingsgraad van 88,6%. Het ABP heeft €456 mrd aan bezittingen en €514 mrd aan verplichtingen. Een gat van €58 mrd. Bij het ABP vindt men dat misschien 'niet veel anders'. Ik vind dat toch een heel ander getal.

Een tweede opmerking ging over het mooie beleggingsrendement. Op een regenachtige zondagmiddag ben ik door de DNB-database gaan struinen. Daarin staan de kwartaalrendementen van het vierde kwartaal van 2015 tot nu. Die kun je mooi langs de meetlat van de overige fondsen leggen. Daar komt het ABP op het 19e percentiel. Ergo 81% van de fondsen doet het beter. Om dat nou zo'n mooi rendement te noemen. Nu weet ik ook wel dat je hier rijp en groen met elkaar vergelijkt. Niet ieder pensioenfonds kan en mag even risicovol beleggen. Maar het geeft een aardige indicatie.

Het is jammer dat het ABP vooral naar buiten kijkt voor de huidige problemen. Natuurlijk dachten weinigen tien jaar geleden dat de rente onder de nul zou komen. Ik ook niet. Maar moet je dan dat risico maar negeren en je verplichtingen daaraan grotendeels blootstellen? Het zou goed zijn als het ABP de oorzaak van de huidige problemen niet alleen bij de buitenwacht legt, maar ook eens kijkt naar wat het zelf had kunnen doen. Daar kun je alleen maar beter van worden. Maar dat is natuurlijk ook maar een mening.

Corné van Zeijl.

Corné van Zeijl is analist en strateeg bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media.