Gelijke nonnen, gelijke kappen

De Duitse Entgelttransparenzgesetz (mooi woord voor Wordfeud) wet zegt dat Duitse bedrijven het loonverschil tussen mannen en vrouwen moeten publiceren. Inzicht zou er voor moeten zorgen dat vrouwen eerder in opstand komen als ze zien dat ze minder verdienen dan hun mannelijke collega's. Ik hoop dat ik mijn dochters (en zonen) in ieder geval zo heb opgevoed dat ze een dergelijke achterstelling niet accepteren. Maar dan moet je inderdaad wel weten wat je het salaris van je collega's is. Nu is Duitsland een van de landen waar de zogenaamde gendergap het grootst is en dus de noodzaak was er ook wel. Nederland is een middenmoter qua salarisverschillen, maar wel het land waar dit verschil het snelste daalt.

Bedrijfseconomisch is het slecht nieuws. Immers, de lonen van de mannen zullen niet dalen, maar de lonen van de dames zullen alleen maar stijgen, zonder dat er hogere productiviteit tegenover staat. Dat betekent een lagere winst voor de bedrijven en dat is slecht voor aandeelhouders. Het doet me denken aan de openbaarheid van CEO salarissen. Dat zou voor lagere salarissen zorgen, maar in de praktijk gebeurde het tegenovergestelde. Niemand wil immers onderaan de lijst staan. Overigens is de CEO die binnen de AEX het meeste salaris heeft ontvangen, een vrouw. Nancy McKinstry van Wolters Kluwer heeft sinds haar aanstelling in 2002 nu ongeveer eur 100 miljoen gekregen. Datzelfde haasje over effect zullen we op de werkvloer gaan zien. De meeste mensen denken namelijk dat ze beter zijn dan hun collega's. Net als 95% van de autorijders denkt dat ze beter auto kunnen rijden dan de gemiddelde bestuurder. Iets wat statisch natuurlijk onmogelijk is. Maar als je denkt beter te zijn dan andere wil je natuurlijk ook een betere beloning.

Ook in de Uk zijn er dergelijke regels ingevoerd. Alleen corrigeert men daar niet voor de verschillende functies. Een bedrijf als EasyJet heeft daarom een probleem. Slechts 86 van de 1493 piloten zijn vrouw. De stewardessen zijn over het algemeen vrouwelijk. En aangezien een piloot veel meer verdient dan een stewardess is er een enorm gender gap. Oplossing: EasyJet gaat vooral vrouwelijke piloten aannemen (en waarschijnlijk meer stewards in plaats van stewardessen). Dat gaat nog een probleem worden aangezien nog geen 5% van alle piloten wereldwijd vrouw is. Een goed voorbeeld waarbij de politiek sociaal wenselijk gedrag nastreeft en de realiteit even vergeten wordt. Mijn jongste dochter leert voor stewardess. Ongeveer 10% van de leerlingen is van het mannelijke geslacht. Ergo, je hoeft geen raketgeleerde te zijn om te zien dat een dergelijk beleid gaat mislukken.

Natuurlijk moeten vrouwen een lager salaris niet accepteren. Maar voordat men op het Binnenhof wil gaan ingrijpen, hoop ik dat het gezonde verstand erbij houden. Het zal niet de eerste keer zijn dat sociaal wenselijk politiek beleid tot onverwachte en ongewenste negatieve bijeffecten leidt.

Corné van Zeijl.

Corné van Zeijl is analist en strateeg bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media.