Gedaalde waarderingen niet raar

Het rendement op aandelen is een simpele optelsom van het dividend, de verandering in de waardering van aandelen en de winststijging. De samenstelling van deze factoren maakt 2018 een bijzonder jaar. De aandelenkoersen zijn gedaald, maar de winsten zijn flink gestegen. Dat betekent dat de koers-winstverhoudingen hard gedaald zijn.

Eerst even de cijfers. De Amerikaanse winsten zijn dit jaar met 19% gestegen en de koersen zijn 1% gedaald. Daardoor zijn de waarderingen 19% lager uitgekomen. In Europa liggen deze cijfers op 10% meer winst, 8% daling voor de koersen en 18% lagere waarderingen. Een dergelijk sterke daling van de waardering zagen we slechts vijf maal in de afgelopen vijf jaar.

Nu zijn daar natuurlijk ook genoeg redenen voor. De drie grote risico's — Italië, de Brexit en het handelsconflict tussen de VS en China — herbergen een mogelijk rampenscenario in zich. Dat was natuurlijk eerder ook al zo. Maar toen hadden we er geen oog voor, nu wel.

De derdekwartaalcijfers waren meer dan uitstekend, vooral in de VS. Uiteindelijk kwamen de winsten 27% hoger uit, nog hoger dan de verwachte 21%. De meevaller kwam vooral door de goed draaiende economie. De lagere belastingen zaten al in de verwachting. In Europa vielen de winsten in het derde kwartaal ook ietsje mee, maar de uiteindelijke 10% tegenover de verwachte 9% is een verandering die geen naam mag hebben.

Toch reageerden beleggers teleurgesteld, vooral omdat relatief veel bedrijven wat somber waren over de toekomst. 20% van de Amerikaanse bedrijven heeft gewaarschuwd dat het vierde kwartaal wel eens zou kunnen tegenvallen. Dat is het hoogste percentage in de afgelopen tien jaar. Die somberheid komt met name door de onzekerheid over de mogelijke handelsoorlog. Daardoor stellen ondernemers en consumenten hun plannen om te investeren en te consumeren uit.

Dat laatste leidt tot lagere economische groeiverwachtingen. De OESO, het samenwerkingsverband van rijke industrielanden, stelde deze week de wereldwijde groei voor 2019 bij van 3,7% naar 3,5%. De lonen stijgen steeds harder en hoewel ze nog achterlopen op de economische groei, stijgen ze door als die terugvalt en dat leidt tot krimpende winstmarges.

De gemiddelde verwachting voor volgend jaar is een 10% winststijging voor zowel Europa als de VS. Onder de 5% lijkt mij logischer. Winsten zijn erg belangrijk voor de toekomstige rendementen. Veel zal afhangen van hoe politici de drie genoemde thema's (Italië, brexit en handelsoorlog) zullen afhandelen. Positief is in ieder geval dat de waardering van aandelen al bijzonder hard is gedaald. Maarja, raar is dat niet.

Corné van Zeijl

 Corné van Zeijl is analist en strateeg bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media.