Update.

De zzp’er: Zelfstandige Zonder ... (vul hier uw antwoord in)

Adjiedj Bakas. 21 mei 2015

De zzp’er is de Toyota Prius onder de werkenden. Iedereen weet dat hij (Prius) beter is voor het milieu of (zzp’er) voor de economie maar hij wordt nogal meewarig bekeken. De Prius is onaanzienlijk, lelijk en verguisd, de zzp’er arm, berooid en veel beklaagd.
‘Je vloog er zeker uit na een reorganisatie.’
‘Je kan zeker geen vaste baan meer krijgen.’
Iedere zzp’er heeft dit al te vaak gehoord, zelfs als hij of zij al tien of vijftien jaar floreert als zelfstandig professional en in een net zo dikke BMW rijdt als de bonusbankier of bigfourconsultant. Arme zzp’er. Hij is een pejoratief geworden. Een tweederangs burger. Daarom wordt ie ook zo vaak gepest met zijn afkorting, de Zelfstandige Zonder Poen.

Op zich is het officiële begrip Zelfstandige Zonder Personeel al zielig. Alsof je een treinfanaat aanduidt als Reiziger Zonder Auto. Of een postzegelverzamelaar als Man Zonder Leven.
Je moet de zzp’ers niet de kost geven die zichzelf uitdrukkelijk zp’er noemen, zelfstandig professional. Zonder de z van zonder.

Wat ik ook regelmatig hoor: Zwakzinnige Zonder Pensioen. En niet dat zwakzinnig maar dat ‘zonder pensioen’ is nog het allerallerergste in het land waar Vadertje Drees nog steeds op een voetstuk staat en Opel, Ford en Volkswagen al een halve eeuw het best verkopen, even saaie als bloedeloze auto’s die toch - of juist daarom - de hoogste restwaarde hebben.

Er zijn ruim 1 miljoen zzp’ers en 40% van hen legt geen geld opzij voor later.

Dat zonder pensioen is zo zielig dat ZZP-organisaties er alles aan gelegen was om ook voor zzp’ers een collectieve pensioenregeling van de grond te krijgen, die misschien zelfs verplicht gesteld wordt. Het ZZP Pensioen, dat sinds 1 januari 2015 is opgetuigd door Stichting ZZP Nederland, Zelfstandigen Bouw, FNV Zelfstandigen en het Platform Zelfstandige Ondernemers, wordt hartelijk toegejuicht door de overheid, net als initiatieven als BrightPensioen en FitVermogen. Hè hè, denkt het hele kabinet Rutte 2, die hebben we nu ook in een keurslijf. Want de overheid vreest mét pensioenfondsen en vakbonden voor armoede onder zzp’ers na hun 67ste. Ongeveer een kwart van de zelfstandigen wordt bij pensionering geconfronteerd met een inkomensval van meer dan 50% van het bruto jaarinkomen, schrijven de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de Staatssecretaris van Financiën in een Kamerbrief.
Er zijn ruim 1 miljoen zzp’ers en 40% van hen legt geen geld opzij voor later, blijkt uit onderzoeken onder zelfstandige professionals.

Maar wake up! What else is new? Welkom in de nieuwe verzorgingsstaat die een niet-verzorgingsstaat is. De veelbesproken participatiesamenleving, MP Mark Rutte kan het zo overtuigend uitspreken, betekent zelfdoesamenleving.

Of het pensioen voor zzp’ers nu verplicht wordt of niet, de pensioentoekomst staat er ernstig voor. De Nederlandse pensioenen zijn de afgelopen 15 jaar al met 15 tot 35% verlaagd. Over de oorzaken lees je dagelijks in de krant: toenemende vergrijzing, potverteren en onzalig beleggen door pensioenfondsen in het verleden waardoor hun dekkingsgraden tekortschieten, plus nog eens twee crises kort na elkaar. Haast niemand krijgt nog een pensioen van 70% van zijn laatstverdiende loon, al rekenen mensen daar nog wel massaal op. Iedereen is een zwakzinnige als het op pensioen aankomt. 



Volgens een nieuw EU-rapport, The Ageing Report 2013-2060, stijgt de levensverwachting voor mannen tot 84,8 jaar en voor vrouwen tot 89,1 in 2060. En zijn er nu nog vier actieven op iedere gepensioneerde, in 2060 ligt dat op twéé werkende per gepensioneerde. Een halvering! Kortom, de pensioenlasten kunnen eenvoudigweg niet meer opgebracht worden. En zo is het ook nog maar de vraag of er over 20 of 30 jaar in Nederland überhaupt nog zoiets als een AOW bestaat.

De zzp’er moet dus zelf aan de bak. Zeker zzp’ers zouden dat moeten beseffen, zij zijn tenslotte als ondernemers gewend om zelf hun zaakjes te regelen. Je kunt natuurlijk deelnemen aan zo’n nieuw zzp-pensioen, een eigen pensioenspaarrekening of een lijfrenteverzekering afsluiten. Beter en flexibeler is een eigen vermogen opbouwen met sparen of, nóg weer beter, beleggen.

Wie een eigen huis heeft moet als de wiedeweerga aflossen op zijn hypotheekschuld. Zoveel mogelijk. Op je spaarrekening leg je alleen maar geld toe. Aflossen is de toverdrank uit Asterix en Obelix. Ontschulden heeft zelfs twee grote voordelen. Het scheelt nu al op je maandelijkse lasten en nog belangrijker: je verlaagt je lasten straks als je oud bent. En voor wie nog geen eigen huis heeft: koop er een. Vandaag nog. De huren worden almaar hoger, zeker in de grote steden is een huurhuis over 20 jaar niet meer te betalen.

Na je 67ste geef je twee keer zoveel uit aan zorg als daarvoor.

Het slimste is een combinatie: én hypotheek aflossen én sparen én beleggen. Want geloof me, ook al denk je nu ik heb niet zoveel nodig straks, ik ga lekker boeken lezen, in de zon liggen en mijn eigen groenten verbouwen, je gaat het geld nodig hebben als je ouder bent, alleen al aan zorg. Na je 67ste geef je twee keer zoveel uit aan zorg als daarvoor. In je laatste levensjaren ben je evenveel aan zorg kwijt als in je hele 70 of 80 eerste jaren. Zeker als je een beetje comfortabel wilt leven en ook nog af en toe je voeten of je rug lekker wilt laten masseren door een profi.

Het voert voor nu wat ver, maar om het pensioenmonster echt te beteugelen – en niet alleen voor zzp’ers - zijn draconische macro-maatregelen nodig. Denk aan een fusie tussen pensioenfondsen, zorgverzekeraars en woningbouwcoöperaties. Zo’n totaal nieuwe woonzorggeldinstelling kan de behoeftige burger exact aanbieden wat hij nodig heeft het gebied van wonen, zorg en pensioen. Dat hoeft niet in cash maar kan net zo goed in natura. Dankzij grote collectieve inkoopvoordelen en besparingen op administratiekosten worden de kosten tot het minimum gereduceerd.

Tot slot heeft de zzp’er nog één doorslaggevend en essentieel voordeel: hij of zij kan blijven werken. Ook na zijn 67ste. Je hoort wel eens verhalen van vroeger over mensen die op hun 55ste al met de VUT gingen. Of op hun 57,5 uit dienst mochten om thuis te gaan stofzuigen. Stoppen met werken is de hel, zeker als je nog een beetje fit bent (en wie is dat niet op zijn 67ste) en bij de tijd wilt blijven. VUT rijmt niet voor niks op nietsnut.

En wie is bij uitstek in staat om ook in tijden van schaarste, crisis en verloren WK-finales nog werk te vinden/maken/hebben/doen/verkopen? Precies, de zzp’er! Dus niks eerder stoppen met werken. Prepensionering is een schrikbeeld. Liever wil je later stoppen met werken en nog liever helemaal niet. Ruim baan voor de postpensionering. Werken tot je er dood bij neervalt. Daar blijf je gezonder, wakkerder en gelukkiger bij. Ook dat is het Zwitserleven Gevoel.

Blijf op de hoogte met Update.

Schrijf u in voor de gratis nieuwsbrief. U ontvangt elk nieuw artikel direct in uw e-mail.

Reacties

Uw reactie

Oude reacties

Ja'akov Markus - 886 dagen geleden

Beste Adiedj Bakas, U bent een slimme man, die zijn zakken vult met toekomstvoorspellingen, waar ik helemaal geen behoefte aan heb. U voorspelt trends die voor een groot deel aan mij voorbij zullen gaan. Ik behoor namelijk niet tot de kudde van loonslaven, waarvan een flink gedeelte 2x per dag zijn tijd op een vreselijke manier verdoet in files om vervolgens z'n kunstje te doen voor zijn baas. Dit kunstje zou hij (lees dit ook als zij) als ondernemer - zeker als het om acquisitie c.q. verkoop gaat - ook voor zichzelf kunnen doen - met een omzet die maar 1/3 - 1/2 behoeft te zijn dan hij voor zijn baas MOET scoren. Voor zichzelf is echter geen optie, want daar heeft hij de ballen niet voor. Jammer, want zo ben je loonslaaf en zo ben je het niet meer. Nu al zit namelijk een op de drie loonslaven ziek thuis met psychische klachten op zijn werk. Afgebrand door de baas of slachtoffer van ruzie en pesterijen op het werk. Jammer toch, maar voor jou zetten we gewoon een verse loonslaaf in met een taak, die eigenlijk goed is voor twee loonslaven. Ja, inderdaad ik ben zo'n zelfstandige zonder poen, maar ik ben slimmer dan jij Adiedj, want ik kan leven van een fractie van het geld dat jij er maandelijks doorheen jaagt. Ik ben namelijk geen materialist zoals jij en ik maak me geen zorgen over mijn pensioen. Ook los ik mijn hypotheek niet af. Voorlopig heb ik bijna 3 ton hypotheek tegen netto 400 euro per maand. Wanneer de rente niet meer aftrekbaar is verhuur ik 2 etages van mijn huis, waar ik zelf nog maar 3 maanden per jaar ben. De andere maanden woon ik goedkoop in een land, waar de zon elke dag schijnt. Beleggen doe ik heel bescheiden, want ik ben immers een onvermogend man. Dit is risicovol, maar het levert sinds de laatste crises van 2008 wel 5x zo veel op als op een duffe spaarrekening. Bij mij echte ondernemer komt het woord pensioen of pensioendatum niet in mijn woordenboek voor. Wat is dat? Het is handig, dat ik straks wat zakgeld van de overheid krijg - behoef ik nog minder stom geld te verdienen - maar ik blijf lekker door kachelen als een vrachtwagen, terwijl ik jou vergelijk met een Tesla, want zoiets zal je wel rijden. Ik heb overigens een niet zuinige Rav4 van T., maar ik rijdt weinig. Als ik namelijk 's ochtends 2 trappen afga dan ben ik op mijn werk. De gehele begane grond is namelijk mijn kantoor. Cliënten bezoek ik nauwelijks. Daar is - al vast heel ouderwets in jouw ogen - e-mail en de telefoon voor. Men is echter ook welkom op mijn kantoor als het echt niet anders kan. Ik ben trouwens ook een toekomst voorspeller. De huidige wereldeconomie is namelijk doodziek en bijna failliet. Geeft niks, want ik werk graag samen met andere zelfstandigen zonder poen, die met mij willen bouwen aan de nieuwe economie van genoeg. Die van de drie P's (People, Planet en Profit). Daar hoef ik jou niets over te vertellen. Van mij heb je echter nog nooit gehoord en ook niet, dat ik de promotor ben van een wereldwijd netwerk van professionele ecologische dorpen. Het eerste dorp met 25.000 inwoners komt in Nederland. Tenminste als Den Haag of een provincie gratis voor minimaal 1000 ha en infrastructuur zorgt. En voor toegang tot water en (tijdelijk) tot elektriciteit en/of gas. In zo'n dorp met vooral zelfstandigen zonder poen geldt een gouden regel: respect voor mens, dier, het milieu en andermans zaken. Als "mijn" project een succes wordt kan jij nog in lengte aan dagen jouw Pino Collado's blijven sabbelen op wit stranden, met palmbomen en een smaragdblauwe zee. Jouw Zwitserleven gevoel.

Lees ook