Voorwoord Annemarie van Gaal

“Later, als ik stop met werken, dan gaan we genieten.” Ontelbare malen hoorde ik mijn vader deze zin zeggen tegen mijn moeder. Pensioen vertegenwoordigde vroeger voor veel mensen ‘het grote genieten’. Een goed pensioen hield in dat je later een fijn en zorgeloos leven zou leiden. Naar een goed pensioen hoefde je niet om te kijken. Aan je pensioen kon je toch niets veranderen – dachten we.

Een pensioen was hopen op het grote genieten, verpakt in een mooie doos met een grote strik erom. Je pensioen was een vaststaand, onveranderlijk feit, dus waarom zou je erover nadenken? Dat vrolijke pakje maakten we pas open op de pensioendatum en dan was het een grote verrassing; was je pensioen voldoende om lekker te reizen, te overwinteren in een warm land en elke week naar het theater te gaan? Kon het grote genieten beginnen of moesten we op de pensioendatum onze verwachtingen drastisch bijstellen? Pensioen vertegenwoordigde naast hoop ook vertrouwen. Vertrouwen dat de pensioen­verzekeraar ervoor zorgde dat jouw pensioen royaal was. Vertrouwen dat jouw pensioengeld jaar in, jaar uit meer waard werd.

Vertrouwen dat je pensioengeld niet werd aangetast door inflatie, economische recessie of onrust op de beleggingsmarkt…Het passieve gevoel dat veel mensen hadden over hun pensioen was begrijpelijk; de hoop en het vertrouwen werden gevoed doordat we er lange tijd collectief van uitgingen dat de overheid en de pensioenuitvoerders over onze oude dag zouden waken.

Maar nu pensioenen bijna elke dag in het nieuws zijn, brokkelen de hoop en het vertrouwen af. Elke dag komt er meer onzekerheid bij; de AOW wordt onbetaalbaar. Bestaat hij eigenlijk nog wel als ik zelf de pensioengerechtigde leeftijd bereik? Of is de AOW dan verlaagd of misschien zelfs afgeschaft? Wanneer krijg ik AOW; op mijn 65e, 66e, 67e of nog later? Hoe zit het met de dekkingsgraad van mijn pensioenuitvoerder? Word ik ook gekort op mijn pensioen? Welke risico's loop ik eigenlijk? Jarenlang gekoesterde hoop en vertrouwen glijden weg en met de onzekerheid – voorheen weggestopt in die doos met de strik – moeten we nu opeens aan de slag. Het is onrealistisch om de toekomst van jouw grote genieten over te laten aan je pensioenverzekeraar. Je bent zelf ook verantwoordelijk; kijk naar de toekomst en plan je leven zo dat je het na je pensionering ook nog kunt beleven zoals je zelf voor ogen staat. Een goed pensioen draagt daar financieel een steentje aan bij, maar ook niet meer dan dat. Pensioen is niet langer de enige brenger van geluk; jouw toekomstwensen vragen misschien om een andere financiële planning.

Dit is het moment om je meer in je pensioen te verdiepen. Of je nu voor het eerst gaat werken, van baan verandert, gaat samenwonen of trouwen, kinderen krijgt of een eigen onderneming start… Op dit soort belangrijke momenten in je leven moet je kijken naar je toekomst en naar je pensioen. Bepaal of de planning van jouw toekomstige leven nog naar wens is. Je kunt op al deze momenten in je leven zelf keuzes maken die van belang zijn voor de toekomst die jij zelf wilt. Het is immers jouw leven en jouw toekomst.

Met deze informatie willen we duidelijk maken welke raakvlakken je pensioen heeft met alle stappen die je zet in je leven. En vooral ook: welke keuzes je op al deze momenten zelf kunt maken rond je pensioen. Dat zijn er vast meer dan je had gedacht.

Vaak verzanden pensioendiscussies in moeilijke termen en ingewikkelde teksten. Wij willen dat anders doen en hebben een nieuwe manier bedacht om het over pensioenen te hebben; door te lezen over de levens van andere mensen, die in hetzelfde schuitje zitten, maken we duidelijk welke consequenties voor je pensioen de keuzes hebben die je maakt op financieel gebied. Dat past bij Zwitserleven, want dat streeft naar transparatie en duidelijkheid.

Ik ben er trots op dat Zwitserleven ons de mogelijkheid heeft gegeven om dit boek te maken. Ik ben, net als Zwitserleven, trots op het resultaat en ik weet zeker dat jij er voor jouw leven en jouw toekomst tips uithaalt waar je werkelijk iets aan hebt.

—Annemarie van Gaal (oktober 2010)