Werken tot uw 65e? Dat kan onder voorwaarden.

In de AOW-plannen van het kabinet voor de verhoging van de AOW-leeftijd wordt de mogelijkheid geboden toch op 65-jarige leeftijd AOW te gaan genieten. Maar slechts onder voorwaarden. Hoe luiden die voorwaarden en hoe uitvoerbaar zijn ze? Zwitserleven heeft een aantal kanttekeningen bij de maatregel.

Wens van het kabinet
Uitgangspunt voor de kabinetsplannen om de AOW-leeftijd te verhogen, is dat de arbeidsparticipatie moet worden verhoogd. Maar het kabinet wil mensen toch de mogelijkheid bieden op 65- of 66-jarige leeftijd te stoppen met werken en AOW te genieten. Hoe denkt het kabinet dat te realiseren? De volgende gedachtegang is ontwikkeld.

Voorwaarden om eerder te kunnen stoppen
Om de AOW-uitkering vanaf 65- of 66-jarige leeftijd te kunnen genieten, moeten betrokkenen aan een aantal voorwaarden voldoen. De belangrijkste voorwaarden in het kort:

• Betrokkene moet ten minste 42 jaar hebben gewerkt.
• In de laatste 5 jaar tot aan het bereiken van de 65- of 66-jarige leeftijd moet dat onafgebroken zijn geweest.
• Werkzaam zijn betekent dat betrokkene per kalenderjaar over ten minste 1.225 uur (dit komt neer op drie dagen per week) loon moet hebben ontvangen of, bijvoorbeeld als zelfstandige, werkzaamheden moet hebben verricht. De maatregel geldt dus zowel voor werknemers als voor zelfstandigen.
• Daarnaast moet betrokkene per jaar ten minste het bruto-minimumloon hebben verdiend.
• Betrokkene moet aantonen dat hij vanaf de eerdere ingangsdatum een zodanig netto-inkomen heeft dat hij geen beroep behoeft te doen op een bijstandsuitkering.
• Betrokkene moet daadwerkelijk zijn gestopt met werken: voor een deel stoppen is er dus niet bij.

Uitwerking van de maatregel
Registratie gewerkte uren
Het UWV zal de registratie op zich nemen van het jaarlijks aantal gewerkte uren en de hoogte van de genoten beloning.

Wat telt mee bij de gewerkte uren?
Uren in verband met (betaald) verlof, ziekte en werkonderbreking tellen mee als gewerkte uren. Onder de verlofuren die mee zullen tellen als gewerkte uren, vallen in ieder geval zwangerschaps-, levensloop- en ouderschapsverlof. Onbetaald verlof telt niet mee voor het aantal gewerkte uren.

Ook het arbeidsverleden in andere landen wordt meegeteld voor het aantal gewerkte uren van de 42-jaarseis. Hierbij wordt een beperking aangebracht tot de EU/EER-landen en landen waarmee een socialezekerheidsverdrag bestaat.

’Vervroegings’-korting
Als betrokkene zijn AOW-uitkering eerder wil laten ingaan, wordt de uitkering gekort: Er vindt een ‘vervroegings’-korting plaats. De minister van SZW zal jaarlijks deze korting vaststellen. Naar verwachting ligt de korting nu op 13,4% als de AOW-uitkering twee jaar eerder ingaat.

Kanttekeningen Zwitserleven

1. Evenals de gepresenteerde zware-beroepenmaatregel lijkt ook deze regeling een administratief gedrocht te worden. Gedurende ten minste 42 jaar moeten gegevens worden bijgehouden over het jaarlijks aantal gewerkte uren en het genoten inkomen. Dit inkomen moet dan worden gerelateerd aan het minimumloon dat in het betreffende jaar van toepassing was.
2. De eis dat in de laatste vijf jaar voorafgaande aan de vervroegde AOW-datum onafgebroken moet worden gewerkt, kan zeer rigide uitwerken. Als betrokkene door omstandigheden in die laatste vijf jaar tijdelijk ‘uit de roulatie’ raakt, dan is hij “het haasje”. Gedurende 37 jaar voldoen aan de eisen en dan stranden met de haven in zicht, dat is wel erg zuur.
3. Tot slot vragen wij ons af of er in het betreffende wetsvoorstel geen discriminatoire aspecten zitten.

• Voornamelijk vrouwen werken niet de vereiste drie dagen per week, in ieder geval niet de volledige periode van 42 jaar. Ook is gebleken dat juist zij degenen zijn die het arbeidsproces gedurende kortere of langere tijd verlaten om de zorg voor hun kinderen op zich te nemen.
• Ook kan in deze maatregelen sprake zijn van discriminatie naar godsdienst. In een aantal godsdiensten wordt namelijk in meerdere of mindere mate verwacht c.q. geëist dat de vrouw stopt met werken op het moment dat zij in het huwelijk treedt.