Verhoging AOW-leeftijd: Hoe werkbaar vindt u de zware-beroepenmaatregel?
In de AOW-plannen van het kabinet voor de verhoging van de AOW-leeftijd is een aparte plaats ingeruimd voor mensen die een zwaar beroep uitoefenen. Het kabinet heeft in een concept van een wetsvoorstel aangegeven hoe een zware-beroepenmaatregel ingevuld zou kunnen worden. Wij plaatsen een aantal kanttekeningen bij de maatregel. Wat vindt u ervan? U kunt uw mening geven via één van de knoppen onder dit artikel.
Wens van het kabinet
Uitgangspunt voor de kabinetsplannen om de AOW-leeftijd te verhogen, is dat de arbeidsparticipatie moet worden verhoogd. Juist in de groep mensen waar de arbeidsparticipatie nu relatief laag is, de 60-plussers, kan in de toekomst de ‘winst’ worden behaald om meer mensen aan het werk te krijgen en te houden. Maar hoe is dat te realiseren voor mensen die in een zogenaamd zwaar beroep werkzaam zijn? Het kabinet heeft de volgende gedachtegang ontwikkeld.
1. Uitwerking voor zware beroepen
30 jaar werkzaam zijn in een zwaar beroep vindt het kabinet genoeg. Maar dat betekent niet dat iemand op dat moment al ‘met pensioen’ mag. Ook hij moet doorwerken tot zijn 67ste, maar wel in een lichtere functie. De werkgever moet de werknemer die al 25 jaar werkzaam is in een zwaar beroep de mogelijkheid bieden vanaf jaar 30 lichtere werkzaamheden uit te oefenen. Ofwel bij dezelfde werkgever, ofwel bij een andere werkgever. De werkgever moet die werknemer daarbij begeleiden, scholen en opleiden.
Als het de werkgever niet lukt dat voor jaar 30 te realiseren, dan moet hij een ‘boete’ betalen. Gedurende 10 jaar moet de werkgever 14% van het jaarloon van die werknemer op een geblokkeerde rekening storten. Dat maakt het voor die werknemer mogelijk dat hij van zijn 65ste tot zijn 67ste een inkomen heeft van ten minste 70% van zijn gemiddeld genoten loon. Simpel gerekend kost deze ‘boete’ de werkgever dan dus in totaal 140%.
Vraag Zwitserleven
Wij vragen ons af wat duurder is:
- 2 Jaar lang (namelijk van 65 tot 67) de werknemer zijn fulltime salaris betalen, dat is dus 200% van het laatstgenoten salaris?
of
- Gedurende 10 jaar 14% van het gemiddelde salaris van die werknemer betalen, dat is dus 140% van het gemiddelde salaris?
Wat is dus de ‘boete’ als de werkgever zijn werknemer niet de mogelijkheid biedt na 30 jaar lichtere werkzaamheden te verrichten? Krijgt die werkgever dus, als we de rente-effecten buiten beschouwing laten, eigenlijk niet een beloning van 60%?!
2. Wat moet je doen om het stempel ‘zware beroeper’ te krijgen?
Hoe wordt een beroep gekwalificeerd als een zwaar beroep? Allereerst zijn de sociale partners aan zet: zij moeten een voordracht doen aan de minister welke beroepen als zwaar zouden zijn aan te merken. Bij die voordracht voegen ze een actieplan met maatregelen om ‘duurzame inzetbaarheid van de met dat beroep samenhangende belastingen en effecten weg te nemen’. Dit actieplan gaat vergezeld van een evaluatiebepaling hoe de resultaten uit het actieplan worden bepaald en geëvalueerd.
Na ontvangst van de voordracht etcetera beslist de minister van SZW op basis van nu nog op te stellen criteria of het beroep daadwerkelijk een zwaar beroep is, rekening houdend met een al dan niet forse bovengemiddelde uitstroom van werknemers naar de WIA.
Maar is de zware-beroepenmaatregel dan ook op de betreffende werknemer van toepassing? Niet automatisch: de werknemer zal dit moeten aantonen. Pas als hij kan aantonen dat hij gedurende dertig jaar 32 uur of meer per week werkzaam is geweest in een zwaar beroep, krijgt hij van de minister een verklaring.
Vraag Zwitserleven
Wat was ook alweer de doelstelling van het kabinet? Er moesten toch meer mensen aan het arbeidsproces gaan deelnemen omdat alle handen en hoofden hard nodig waren? Wordt met de door het kabinet gecreëerde administratieve moloch de behaalde winst aan arbeidskrachten niet teniet gedaan??
En dan de vraag aan u
Toen de VUT- en prepensioenregelingen het veld moesten ruimen, heeft het toenmalige kabinet ook uitvoerig over de problematiek van de zware-beroepers gesproken. Uiteindelijk is een oplossing gevonden in een 40-dienstjarenregeling. Het bleek namelijk niet te realiseren om een objectieve kwalificatie van zware beroepen te maken. Nu stelt het kabinet opnieuw een zware beroepenmaatregel voor. Daarom onze vraag aan u:
Kan de door het kabinet voorgestelde zware beroepenmaatregel in de praktijk gerealiseerd worden? Ga naar de webpoll
Uiteraard kent de zware-beroepenmaatregel nog een groot aantal detailleringen en uitvoeringsbepalingen. Gezien de principiële vragen die wij echter hebben, gaat het te ver om daar nu al op in te gaan.
Poul Gelderloos, Juridische Zaken/Praktijkgroep Pensioenrecht