Regering brengt rust in de kamer

Een ontwikkeling die de afgelopen maanden tot veel onduidelijkheid ‘in pensioenland’ heeft geleid is de introductie van artikel 17a in de Pensioenwet (PW). Dit zeer korte artikel luidt als volgt: “Het doorberekenen van kosten in het kader van een premieovereenkomst vindt evenredig in de tijd plaats.”
De Eerste Kamer is op 30 juni 2009 akkoord gegaan met wetgeving waardoor deze bepaling in de PW is opgenomen.

Dit artikel lijkt verdacht veel op het oude artikel 7a uit de Pensioen- en spaarfondsenwet (PSW). De uitwerking lijkt echter anders. Terwijl artikel 17a PW ziet op kosten heeft artikel 7a PSW betrekking op de opbouw en financiering van het pensioen. In de praktijk moeten beide bepalingen tot hetzelfde leiden, namelijk een gelijkblijvend investeringspercentage.

Achtergrond artikel 17a PW
Artikel 17a PW is via een amendement van de kamerleden Omtzigt en Spekman in de wet gekomen. Doel van dit artikel is om te voorkomen dat uitvoeringskosten geheel of nagenoeg geheel in het begin van de looptijd van een pensioenverzekering in rekening worden gebracht. Het artikel ziet dus alleen op uitvoeringskosten en verschilt door deze beperkte reikwijdte met artikel 7a PSW.

Artikel 7a PSW zag namelijk ook op de opbouw en financiering, een vergelijkbare bepaling als in het huidige artikel 17 PW is opgenomen. Artikel 17 PW geldt echter niet voor premieovereenkomsten, artikel 17a wel. De kamerleden hebben zich ter onderbouwing van het amendement gebaseerd op signalen van de Ombudsman Financiële Dienstverlening, de Commissie de Ruiter en de Commissie Gelijke Behandeling.

Gevolgen artikel 17a PW
Vooral de toelichting bij het amendement heeft de gemoederen flink bezig gehouden. Daarin staat namelijk: “Op grond van dit amendement is het dus niet mogelijk om na beëindiging van de deelneming alsnog kosten in rekening te brengen” en “Kosten kunnen immers alleen in mindering gebracht worden op de premie.” Dit zou een breuk met de huidige praktijk betekenen, omdat ook na premievrijmaking kosten onttrokken kunnen worden aan de waarde van de verzekering. Te denken valt bijvoorbeeld aan kosten verbonden aan de beleggingen.

De regering heeft in antwoord op kamervragen duidelijkheid verschaft en daarmee de onrust weggenomen. Met betrekking tot het in rekening brengen van kosten geldt dat er geen wijziging optreedt ten opzichte van de huidige mogelijkheden. Dit betekent dat ook na premievrijmaking nog kosten gerekend mogen worden en dat deze dan onttrokken worden aan de waarde van de verzekering. Het dient dan wel te gaan om kosten waarvan niet vaststaat dat ze zich zullen voordoen. Het principe ‘de vervuiler betaalt’ is dus van toepassing.

Verschillen tussen 7a PSW en 17a PW?
Het oude artikel 7a PSW ziet op de periode van deelneming in de betreffende pensioenregeling. Artikel 17a PW beperkt zich daar niet toe. Artikel 17a PW heeft betrekking op kosten terwijl artikel 7a PSW zich richtte op de opbouw en financiering. In de praktijk is het doel van de bepaling hetzelfde: een gelijkblijvend investeringspercentage.