Pensioenaanspraak deels onzuiver, toch voor het geheel belast

In een recente uitspraak heeft de Hoge Raad nogmaals duidelijk gemaakt dat als er een deel van de pensioenaanspraak onzuiver is, de hele aanspraak onzuiver is. En dat dan dus de gehele aanspraak ineens wordt belast bij de werknemer. Dat kan een zure appel zijn als het om een onzuiverheid gaat van slechts EUR 1,-.

De casus
Over de opgebouwde pensioenaanspraken betaalt de werknemer pas belasting als hij het pensioen daadwerkelijk geniet. Niet het moment dat pensioen wordt opgebouwd, maar het moment dat de uitkeringen worden ontvangen zijn dus doorslaggevend. Dit wordt ook wel de omkeerregel genoemd.

Voor de toepassing van de omkeerregel geldt onder andere dat de pensioenaanspraak moet zijn ondergebracht bij een toegelaten pensioenuitvoerder, dat is een verzekeraar of een pensioenfonds. Alleen als sprake is van een DGA kan ook de eigen (pensioen-)BV van de DGA als toegelaten uitvoerder worden aangemerkt.

In 2002 werd een deel van de pensioenaanspraak van de echtgenote van een DGA overgedragen naar de eigen BV van die DGA. En voor een echtgenote van een DGA gelden de gewone regels die ook voor werknemers gelden, niet de regels voor de DGA. Er was dus geen sprake van een toegelaten pensioenuitvoerder.

De uitspraak van de Hoge Raad
De stellingname van de belastingdienst was dat door die overdracht van een deel van de pensioenaanspraak het gehele pensioen werd belast en niet alleen het overgedragen deel. Uiteindelijk bevestigde de Hoge Raad het standpunt van de belastingdienst en werd de gehele pensioenaanspraak direct belast.

Commentaar Zwitserleven: uitspraak Hoge Raad gaat veel verder dan de DGA
De onderbouwing die de Hoge Raad geeft op haar uitspraak grijpt terug op wetssystematiek en wetsgeschiedenis. Daaruit volgt dat er geen aanknopingspunten zijn om slechts een deel, dus alleen het onzuivere deel, van de pensioenaanspraak in de belastingheffing te betrekken. Als een deel onzuiver is, is het geheel onzuiver en wordt het geheel belast.

U als werkgever bent de eerst aangewezene om ervoor te zorgen dat sprake is van een zuivere pensioenregeling. Elementen die dus voor een kleine vervuiling van de regeling zorgen, hebben tot gevolg dat de hele regeling onzuiver wordt. Uw werknemer zal zich altijd bij u melden als over al zijn pensioenaanspraken belasting wordt geheven wegens een onzuiver stukje van uw pensioenregeling.

Drs Poul Gelderloos
FiZie, Fiscale en juridische zaken & beleid
Fizie@zwitserleven.nl