Eigen Woning

1. Onderzoek naar fiscale behandeling eigen woning
In de Miljoenennota kondigt het kabinet een onderzoek aan naar het geheel aan (fiscale) subsidies, belastingen, regels en instituties rond wonen. Dat betekent dus ook een onderzoek naar de fiscale behandeling van de eigen woning.

Ons commentaar
Het kabinet benut de economische crisis om wijzigingen in de fiscale behandeling van de eigen woning bespreekbaar te maken. De eerste voorstellen zouden in de eerste helft van 2010 bekend gemaakt moeten worden.

2. Herleven dubbele hypotheekrenteaftrek na tijdelijke verhuur
Het wordt mogelijk gemaakt om na een periode van verhuur van de te koop staande voormalige eigen woning, de hypotheekrenteaftrek te laten herleven voor de resterende periode waarin dubbele hypotheekrenteaftrek toegestaan is. Dit is een tijdelijke maatregel voor de periode vanaf 1 januari 2010 tot 1 januari 2012. Er komt ook een overgangsregeling voor woningen die op 1 januari 2010 al verhuurd werden.

Ons commentaar
Dit is een echte crisismaatregel. De totale periode waarin renteaftrek voor de oude eigen woning mogelijk is, wordt hiermee niet verruimd.

3. Vereenvoudiging eigenwoningregeling (bijleenregeling)

Uitbreiden renteaftrek over meegefinancierde kosten ter verkrijging van de eigenwoningschuld
Rente over meegefinancierde kosten wordt - net als voor starters - ook aftrekbaar voor doorstromers. De renteaftrek over de meegefinancierde afsluitprovisie wordt beperkt tot 1,5% van het bedrag van de aangegane schulden en met een maximum van € 3.630.

Afschaffen goedkoperwonenregeling
Na invoering van de voorgestelde wetswijziging, moet de gehele eigenwoningreserve worden gebruikt, ook als de nieuwe eigenwoningschuld lager is dan de oude eigenwoningschuld (goedkoperwonenregeling). Deze goedkoperwonenregeling wordt afgeschaft, omdat deze de zogenaamde partnerregeling te complex maakt.

Verkorten verjaringstermijn eigenwoningreserve van vijf naar drie jaar
In de meeste gevallen wordt vóór of binnen korte tijd na verkoop van de eigen woning en realisatie van de eigenwoningreserve weer een nieuwe woning gekocht. Vaak wordt de eigenwoningreserve dan weer nihil.
Wanneer (tijdelijk) gehuurd wordt, blijft de eigenwoningreserve bestaan. De verjaringstermijn mag niet te kort zijn, omdat hiermee ontwijkingsmogelijkheden in het leven worden geroepen, zoals tijdelijk huren. De verwachting is dat bij een termijn van drie jaar - in samenhang met afschaffing van de goedkoperwonenregeling - nog steeds voldoende uitvoering wordt gegeven aan de doelstelling van de bijleenregeling. Daarom wordt de verjaringstermijn van de eigenwoningreserve verlaagd van vijf naar drie jaar.

Ons commentaar
Het afschaffen van de goedkoperwonenregeling maakt de bijleenregeling een stuk eenvoudiger, vooral voor mensen die te maken krijgen met de partnerregeling. Met de goedkoperwonenregeling kon er een winst op de oude eigen woning gemaakt zijn die niet in de nieuwe woning geïnvesteerd hoefde te worden. Door afschaffing van de goedkoperwonenregeling wordt het aantrekkelijker om de verkoopwinst op de oude eigen woning in de nieuwe eigen woning te investeren. Eenvoud heeft dus wel een prijs: de hypotheekrenteaftrek wordt hiermee op een specifiek onderdeel beperkt.

4. Partnerbegrip
Per 1 januari 2011 wordt het partnerbegrip aangepast. Er komt een basis partnerbegrip in de Algemene wet inzake rijksbelastingen. Hierop kunnen in de afzonderlijke wetten aanvullingen op worden gedaan.
Onder het basispartnerbegrip vallen:
- gehuwden;
- geregistreerde partners;
- samenwonenden met een notarieel samenlevingscontract die in de gemeentelijke basisadministratie (GBA) staan ingeschreven op hetzelfde woonadres.
Voor de inkomstenbelasting gaan ongehuwd samenwonenden verplicht als partner gelden als zij  het GBA staan ingeschreven op hetzelfde woonadres met een gezamenlijk kind (erkend kind), een gezamenlijke eigen woning in (economisch) eigendom of een gezamenlijke pensioenregeling.
Vanaf 2012 zijn zij ook verplicht partner als zij in het voorafgaande jaar als partners kwalificeerden en nog steeds in de GBA op hetzelfde woonadres staan ingeschreven.

Overige samenwonenden kunnen er niet meer voor kiezen om aangemerkt te worden als partner.
Gehuwden die niet meer samenwonen door opname in een verpleeghuis, blijven net als nu fiscaal partner.

Ons commentaar
Het nieuwe partnerbegrip kan tot gevolg hebben dat samenwonenden niet meer als partners kunnen worden aangemerkt. Voor de eigen woning betekent dit dat de rente en kosten van de eigenwoningschuld van deze partners ook niet meer vrij toegerekend kunnen worden, waardoor niet meer geprofiteerd kan worden van tariefsverschillen tussen de partners.
Een schuld aangegaan op basis van het huidige partnerbegrip zonder (economisch) eigendom in de woning die als eigenwoningschuld kwalificeerde, is vanaf 1 januari 2011 geen eigenwoningschuld meer in box 1, maar wordt een box-3-schuld. De rente van die schuld is dan ook niet meer aftrekbaar in box 1.

Bijleenregel en eigenwoningreserve
Voor de bijleenregeling worden zij ook niet meer als partners aangemerkt. Er hoeft dan ook geen rekening meer gehouden te worden met de eigenwoningreserve van de partners. Is er een schuld aangegaan die door de partnerregeling (gedeeltelijk) in box 3 viel? Dan zal deze schuld vanaf 1 januari 2011 in box 3 vallen. De rente over deze lening zal aftrekbaar zijn.
Voor de kapitaalverzekering eigen woning (KEW), spaarrekening eigen woning (SEW) en beleggingsrekening eigen woning (BEW) betekent dit dat voor de partner die geen (economisch) eigendom heeft in de woning, de KEW/SEW/BEW niet langer voldoet aan de wettelijke vereisten. Doordat er geen eigen woning meer is, wordt de rekening (fiscaal) gedeblokkeerd.

Tip
Bovenstaande problemen kunnen ondervangen worden door bijvoorbeeld een notarieel samenlevingscontract aan te gaan.

5. Eigenwoningforfait
Als een belastingplichtige verhuist, heeft hij in een kalenderjaar perioden met verschillende bedragen voor het eigenwoningforfait. Dit levert voor de Belastingdienst problemen op bij het voorinvullen van de belastingaangifte. Om voorinvullen toch praktisch mogelijk te maken, wordt voorgesteld om voor het eigenwoningforfait aan te sluiten bij de inschrijving in de gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens (GBA).

6. Tijdelijke verhuur eigen woning
De regeling voor tijdelijke verhuur van de eigen woning die als hoofdverblijf ter beschikking blijft staan, wordt vereenvoudigd. Zoals bijvoorbeeld verhuur tijdens de vakantieperiode. Het eigenwoningforfait wordt over het gehele jaar berekend. Ter compensatie wordt 70% in plaats van 75% van de huurinkomsten belast.

Ons commentaar
Reden voor deze aanpassing is de vooringevulde aangifte (VIA). De wijziging maakt de voorinvulling van het eigenwoningforfait bij tijdelijke verhuur mogelijk, zonder dat bij de Belastingdienst bekend is voor welke periode de woning verhuurd was.

7. Verruiming openbaarheid WOZ-waarde
In verband met de bestrijding van vastgoedcriminaliteit wordt de Wet waardering onroerende zaken (WOZ) gewijzigd. Aangewezen bestuursorganen en aangewezen derden - notarissen, hypotheekverstrekkers en verzekeraars - kunnen dan WOZ-waarden opvragen.

Ons commentaar
De taxatiewaarde van een pand kan vergeleken worden met de WOZ-waarde. Fraude met hypotheken en verzekeringen kan zo eerder geconstateerd worden.