Een goed pensioenakkoord is beter dan een snel pensioenakkoord

Minister Kamp heeft uitgesproken dat het bereiken van een goed pensioenakkoord de voorkeur heeft boven een snel pensioenakkoord. Omdat de sociale partners op dit moment hun achterban raadplegen en de FNV een pauze heeft ingelast in de onderhandelingen, neemt minister Kamp zijn verantwoordelijkheid door op korte termijn met een wetsvoorstel te komen voor aanpassing van de AOW-leeftijd en de aftrekbaarheid van pensioenpremies.

In i-tems van juli 2010 hebben wij u geïnformeerd over het pensioenakkoord dat de sociale partners (werkgevers en werknemers) in de Stichting van de Arbeid op 4 juni 2010 hebben bereikt. Sindsdien zijn de sociale partners met het kabinet in gesprek om dit akkoord uit te werken in concrete afspraken. Het betreft vooral het stimuleren van de arbeidsparticipatie van ouderen, het verhogen van de AOW- en pensioengerechtigde leeftijd en aanpassingen van het zogenaamde Witteveenkader. Het ‘Witteveenkader’ bepaalt de grenzen van de fiscale aftrekbaarheid van pensioenpremies.

Knelpunt in de onderhandelingen
Knelpunt in de onderhandelingen tussen de sociale partners is de vraag of en in hoeverre het mogelijk of wenselijk is de ‘oude’ al opgebouwde pensioenaanspraken in te brengen in het nieuwe systeem van voorwaardelijke aanspraken. Vanuit nationale en internationale regelgeving worden hieraan voorwaarden verbonden. Op het niveau van een pensioenfonds moet een goede afweging worden gemaakt tussen het algemeen belang van het fonds en de betrokken individuele belangen. Of aan de voorwaarden wordt voldaan hangt af van de invulling van de nieuwe contracten.

Afspraken in het regeerakkoord
In het regeerakkoord is afgesproken om de AOW-leeftijd te verhogen naar 66 jaar in 2020 en de fiscale aftrekbaarheid van de pensioenpremies te beperken. De beperking van de fiscale aftrekbaarheid betreft het verhogen van de pensioenleeftijd naar 66 jaar en het aanpassen van de maximale opbouwpercentages. Deze maatregelen zouden de overheid vanaf 2013 een jaarlijkse besparing van € 700 miljoen moeten opleveren.

Toch al snel een wetsvoorstel naar het parlement
Als niet op korte termijn een wetsvoorstel naar het parlement wordt gestuurd, ziet het kabinet problemen ontstaan om de pensioenafspraken tussen werkgevers en werknemers nog tijdig te kunnen aanpassen. Tijdig betekent uiterlijk 31 december 2012. Alleen dan is het mogelijk om de vanaf 2013 verwachte besparing ook daadwerkelijk te kunnen realiseren.

In het aangekondigde wetsvoorstel wordt de AOW-leeftijd verhoogd naar 66 jaar in 2020 en wordt het Witteveenkader beperkt. Als de sociale partners tot een andere invulling van het pensioenakkoord komen, kan dat tot een aanpassing van de voorstellen leiden.

Commentaar Zwitserleven

• Minister Kamp geeft met het wetsvoorstel invulling aan de afspraken in het regeerakkoord. Dat is voor het kabinet het uitgangspunt. Deze invulling kan worden gewijzigd door een akkoord met de sociale partners.
• Bij de invulling van het pensioenakkoord is de blik uitsluitend gericht op de aanpassing van pensioencontracten door pensioenfondsen. De blik zal echter ook moeten worden gericht op door verzekeraars uitgevoerde pensioenregelingen.

Poul Gelderloos
Juridische Zaken / Praktijkgroep Pensioenrecht.