Binnenkort is het multi-opf een feit

Op 26 december 2009 is het wetsontwerp over de multi-opf door de Tweede Kamer aangenomen. Ondernemingspensioenfondsen kunnen straks onder voorwaarden samengaan. Het resultaat: één ondernemingspensioenfonds met afgescheiden vermogens per verzekerde pensioenregeling, beperking van de bestuurlijke lasten en kostenreductie.

Motieven voor een multi-opf
Veel ondernemingspensioenfondsen hebben moeite om aan de steeds strengere eisen te voldoen. Denk hierbij aan informatieverplichtingen en transparantie. Zij hebben ook moeite met het bemensen van de vereiste organen binnen het fonds (bestuur, deelnemersraad en verantwoordingsorgaan), met het daarvoor vereiste niveau van kennis en deskundigheid en met (pension fund) governance.

Om schaalvoordelen te behalen, willen ondernemingspensioenfondsen de mogelijkheid hebben om samen te gaan met andere ondernemingspensioenfondsen in een nieuw pensioenfonds: Het “multi-opf “. Ze willen dan wel de afzonderlijke pensioenregelingen uit blijven voeren, zonder dat de vermogens van de oorspronkelijke ondernemingspensioenfondsen één financieel geheel gaan vormen. Binnen de kaders van de huidige wetgeving is dat nog niet mogelijk. Het wetsontwerp voorziet in die behoefte.

Voorwaarden voor samengaan
Alleen ondernemingspensioenfondsen die ten minste vijf jaar bestaan vóór de samenvoeging kunnen straks samengaan in een multi-opf. Ook later toetredende ondernemingspensioenfondsen moeten voor de toetredingsdatum vijf jaar hebben bestaan.

De voorwaarde van al vijf jaar bestaan wordt niet gesteld:
• als de samenvoeging of de latere toetreding is veroorzaakt doordat de bijdragende ondernemingen waaraan de pensioenfondsen waren verbonden, fuseren; of
• als één bijdragende onderneming tevoren al verschillende pensioenfondsen kende.

Afgescheiden vermogens
Na het samengaan in een multi-opf moeten de vermogens van de oorspronkelijke fondsen gescheiden van elkaar worden beheerd. Dat heet ringfencen. Ringfencen is niet nodig voor de vermogens van de oorspronkelijke fondsen, als de bijdragende ondernemingen waaraan de pensioenfondsen waren verbonden door fusie één onderneming of groep zijn geworden. Of als één bijdragende onderneming tevoren verschillende pensioenfondsen kende.

Uitvoeringovereenkomst
De uitvoeringsovereenkomsten tussen elke bijdragende onderneming en het multi-opf zal uiteraard alleen afspraken bevatten over de eigen regeling en het eigen afgescheiden vermogen. De financiële posities van de verschillende regelingen mogen elkaar immers niet beïnvloeden.

Samenstelling van het bestuur
Van iedere onderneming (of groep) heeft ten minste één lid namens de werkgever en één lid namens de werknemers zitting in het bestuur van de multi-opf. Dit leidt ten opzichte van de situatie bij afzonderlijke fondsen tot een zekere verwatering van de zeggenschap. Het bestuur krijgt immers zeggenschap over alle regelingen van de verschillende bijdragende ondernemingen. Belangenconflicten binnen het bestuur zijn geminimaliseerd door de afgescheiden vermogens. De afspraken over de bevoegdheden van het bestuur en de werkingssfeer van het multi-opf worden verankerd in de statuten.

Samenstelling van de deelnemersraad
Iedere onderneming of groep wordt met ten minste één deelnemer en één pensioengerechtigde vertegenwoordigd in de deelnemersraad.

Komende ontwikkelingen
Het wetsvoorstel bevat geen hete hangijzers. Behandeling in de Eerste Kamer zal daarom niet veel tijd hoeven vergen. Als zich niets onverwachts voordoet, is de wetswijziging dit jaar nog te realiseren.