AOW-leeftijd verhogen naar 67 jaar? Het Zwitserleven-alternatief

Er is een alternatief om de AOW-leeftijd te verhogen naar de 67-jarige leeftijd. Een alternatief dat betaalbaar, begrijpelijk en uit voerbaar is. Bovendien een alternatief waarmee de kabinetsdoelstellingen eerder kunnen worden gehaald.

In één keer naar 67
Het alternatief is om de AOW- en pensioendatum in één keer te verhogen van 65 naar 67 jaar. Dat is helder, gemakkelijk en iedereen weet waaraan hij toe is. De schok van deze eenmalige overgang moet worden opgevangen. Dat vindt plaats in de eerste pijler. Als overgangsmaatregel wordt daarom een garantieregeling in het leven geroepen.

De garantieregeling werkt als volgt:

• Bij een 2 jaar eerdere ingangsdatum wordt de AOW-uitkering actuarieel gekort (EUR 8.500 jaarlijkse uitkering wordt bij een korting van 2 jaar EUR 7.500).
• AOW-gerechtigden komen dan tekort: EUR 1.000 per jaar. Er wordt daarom een garantie gegeven op het niveau 2009 van de AOW-uitkering, ook bij vervroeging tot 65-jarige leeftijd. Het verschil (van EUR 7.500 tot garantieniveau EUR 8.500) wordt aangevuld door de overgangsgarantie: de tijdelijke AOW-uitkering. 
• Op dit moment nog niets gewonnen, lijkt het. Maar de initiële uitkering van EUR  8.500 vanaf  67-jarige leeftijd zal jaarlijks worden geïndexeerd. Dat betekent dat de actuarieel herrekende EUR 7.500 ook gaat stijgen. Het verschil tussen de oorspronkelijk EUR 7.500 en de vastgeprikte en gegarandeerde EUR 8.500 wordt daarmee steeds kleiner. De winst en de inhaalslag wordt geëffectueerd door een jaarlijkse indexatie van de AOW-bedragen. Hiermee is op eenvoudige wijze voor iedereen een overgangsregeling mogelijk gemaakt.

Alternatief voor zware beroepen en aanvullend pensioen
Voor zware beroepen komt een 45-deelnemingsjarenpensioen (analoog aan de huidige regeling 40-deelnemingsjarenpensioen). Voor aanvullend pensioen geldt de 67-jarige leeftijd als ingangsdatum. Door middel van een ‘omgekeerde’ VPL-operatie kan eventueel door sociale partners een compensatie worden geboden voor het gemis aan AOW cq. pensioen.

Voordelen van het alternatief
Het alternatief kent een aantal voordelen. Om te beginnen is duidelijk waar we in Nederland naartoe zullen gaan: een hogere AOW-leeftijd. Maar wel via de weg der geleidelijkheid, waarbij voor AOW-gerechtigden een minimumniveau aan AOW is gegarandeerd. Hiermee is de angel uit de effecten van een aanpassing ineens.

In de tweede plaats leidt het alternatief tot een kortere overgangsperiode. Bij een jaarlijkse indexatie van 1 tot 1,5% is de actuarieel herrekende EUR 7.500 binnen 9 tot 13 jaar aangegroeid tot EUR 8.500.

In de derde plaats is dit alternatief gemakkelijker uit te voeren. Op korte termijn wordt voorkomen dat alle sociale verzekeringswetten moeten worden aangepast: de einddatum hiervoor blijft 65 jaar en vanaf dat moment gaat de vervroegde AOW + garantieregeling lopen. Aanvullende pensioenregelingen richten zich op een pensioenleeftijd van 67 jaar.

Tot slot is dit alternatieve systeem begrijpelijk voor de deelnemer: er is sprake van één enkele pensioendatum, namelijk de 67-jarige leeftijd.

Uiteraard zijn er nog tal van aandachtspunten die moeten worden uitgewerkt. Maar deze zijn er ook in de door het kabinet gepresenteerde plannen.

Conclusie
Onze conclusie is kort en krachtig. Het kabinet stelt voor vanaf 2011 de AOW-leeftijd jaarlijks met één maand te verhogen totdat de 67-jarige leeftijd is bereikt. Het Zwitserleven-alternatief maakt de sprong naar een 67-jarige AOW-leeftijd in één keer. De overheid compenseert daarbij het gemis aan AOW tot garantieniveau en bespaart zich kosten op uitloop van de WW, WIA etc. De werkgever beperkt extra kosten, voor hem is er uitsluitend sprake van een verschuiving in de aanwending van het pensioenbudget. De werknemer ziet de lat hoger liggen en zal daarom langer gaan doorwerken. Ergo, kabinetsdoelstelling gehaald!

Dus: solidariteit tussen overheid, werknemer en werkgever.

Drs Poul Gelderloos
FiZie, Fiscale en juridische zaken & beleid
Fizie@zwitserleven.nl