Afzien van deelname pensioen, niet doen!

Regelmatig wordt een verzekeraar, zo ook Zwitserleven, geconfronteerd met het verzoek van een werknemer die niet deel wil nemen aan een door de werkgever toegezegde pensioenregeling. Verzekeraars voeren normaal gesproken uit wat werkgever en werknemer afspreken. Bij dit type verzoek heeft de verzekeraar een dusdanig grote zorgplicht dat meewerken aan zo’n verzoek met terughoudendheid en de grootst mogelijke zorgvuldigheid moet gebeuren.

Daarom zal Zwitserleven nooit meewerken aan het opnemen van een bepaling in bijvoorbeeld de uitvoeringsovereenkomst onder welke voorwaarden een overeenkomst voor afzien van deelname aan pensioen mogelijk is. Het is weliswaar goede voorlichting, maar tevens een onwenselijke aansporing om af te zien van deelname aan de pensioenregeling.

Waarom afzien van deelname?
De redenen zijn zeer divers. Zo was er een werknemer die tegen beleggen was en daarom niet wilde deelnemen aan een beschikbare premieregeling met beleggingsfondsen. Ook zijn er werknemers die tegen verzekeren in het algemeen zijn. Soms wordt gesteld dat de kosten te hoog zijn en dat de werknemer die weigert te betalen. Wat de werknemer vaak niet beseft is dat veelal een deel van de kosten voor rekening van de werkgever komt.

De meest voorkomende risico’s bij afzien van deelname
Risico’s worden gelopen door de werknemer, de gezinsleden van de werknemer, de werkgever en de verzekeraar. Het meest tot de verbeelding spreekt de huilende weduwe met kinderen. Maar ook de zieke werknemer zal heel veel moeite moeten doen een fatsoenlijke spaarpot voor de oudedag op te bouwen.

Verder bestaat door veelvuldig gebruik van de mogelijkheid af te zien van pensioen binnen een bedrijf de kans op strijdigheid met wet- en regelgeving. Bijvoorbeeld doordat bij een bedrijf alleen tijdelijke krachten of oproepkrachten afzien van hun pensioen. Een werkgever kan daarop worden aangesproken en alsnog voor dekking moeten zorgen. En een verzekeraar kan verweten worden onvoldoende duidelijk te hebben gemaakt wat de financiële gevolgen zijn van afzien van pensioen.

Toch afzien van deelname? Dan is instemming van Zwitserleven vereist
Als een werknemer af wil zien van deelname aan de pensioenregeling is instemming van Zwitserleven nodig. Het is immers een uitzondering op de door de werkgever aangegane verplichtingen met Zwitserleven. De werkgever heeft namelijk een overeenkomst gesloten met Zwitserleven (uitvoeringsovereenkomst). Hierin verplicht de werkgever zich alle werknemers die aan de voorwaarden voldoen aan te melden. Dit is meestal elke werknemer in dienst bij de werkgever. Deelname aan onze (semi) collectieve pensioenregelingen is dan ook verplicht.

Wanneer wordt een verzoek niet gehonoreerd?
Een deelnemer kan niet afzien van al opgebouwd pensioen. Dat wordt gezien als een ongeoorloofde vorm van afkoop van pensioen. Ook wordt een verzoek op initiatief van een werkgever geweigerd. Een verzoek van een werknemer waarbij het afzien van toekomstige pensioenopbouw naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid erg onverstandig is wordt niet gehonoreerd, tenzij het een gemoedsbezwaarde betreft. Tenslotte wordt een verzoek niet toegekend wanneer niet alle voorschriften worden opgevolgd.

Welke voorschriften gelden voor de acceptatie van afzien van pensioen?
Zwitserleven zal met zeer grote terughoudendheid instemmen met het afzien van deelname. In een zeer beperkt aantal gevallen wordt door Zwitserleven een formulier ‘afzien van deelname aan de pensioenregeling’ verstrekt, indien wel wordt meegewerkt aan het verzoek. In heldere en begrijpelijke woorden, niet voor meerdere uitleg vatbaar, staat duidelijk en nauwkeurig omschreven waarvan precies wordt afgezien. Omdat het een uitzondering is op de door de werkgever aangegane verplichtingen met Zwitserleven, onderzoekt Zwitserleven per geval of uitvoering aan het verzoek kan worden gegeven. Het door Zwitserleven beschikbaar te stellen formulier dient door de werkgever, werknemer en partner in drievoud te worden ondertekend.

Wanneer moet het verzoek worden ingediend?
Het is van belang dat Zwitserleven het verzoek zo spoedig mogelijk ontvangt, maar in elk geval binnen een redelijke termijn. Een redelijke termijn betreft de termijn die gebruikelijk is voor de aanmelding van nieuwe deelnemers. Bij voorkeur voordat de werknemer pensioenaanspraken verwerft, veelal de datum indiensttreding als de pensioenregeling geen wachttijd kent.