Het kabinet komt met concreet voorstel om ontslagvergoedingen af te toppen

Minister Donner kondigde het vorig najaar al aan: er moest een beperking in de hoogte van de ontslagvergoedingen komen. Onlangs heeft de minister het wetsvoorstel aan de Tweede Kamer gestuurd. Voor de minister komt in de toekomst de grens bij € 75.000 te liggen.

Hoe werd de ontslagvergoeding bepaald?
De vergoeding die werd toegekend bij ontbinding van een arbeidsovereenkomst (ontslagvergoeding of gouden handdruk) kwam kort gezegd neer op één maandsalaris per dienstjaar, eventueel nog bijgesteld met een correctiefactor. Deze correctiefactor was te herleiden tot de ‘schuldvraag’ van werkgever respectievelijk werknemer.

Aanleiding tot wijziging
Het kabinet wil de maximale ontslagvergoeding nu limiteren. Geconstateerd wordt door het kabinet dat werknemers met een salaris van € 75.000 of meer een hogere arbeidsmobiliteit hebben. Ook zou door een ontslagvergoeding op basis van de huidige praktijk sprake zijn van een belemmerend effect op de arbeidsmarkt. Een beperking van de hoogte van de ontslagvergoeding is daarom in de ogen van het kabinet op zijn plaats. Vergroting van de arbeidsparticipatie is voor het kabinet de belangrijkste drijfveer om wettelijke maatregelen voor te stellen.

Voorgestelde wettelijke maatregelen: onderscheid naar inkomen (€ 75.000)
Het onlangs door het kabinet ingediende wetsvoorstel gaat om te beginnen uit van een onderscheid naar inkomen. Daarnaast maakt het onderscheid naar twee mogelijkheden om de arbeidsovereenkomst te ontbinden.

Onderlinge overeenstemming tussen werkgever en werknemer
Er geldt geen inkomensgrens als werkgever en werknemer onderling overeenstemming bereiken over de hoogte van de ontslagvergoeding. Wel moet in dat geval het initiatief voor het beëindigen van de arbeidsovereenkomst bij de werkgever liggen. In dat geval worden de WW-rechten van de gewezen werknemer niet aangetast. Begeleiding van een op het arbeidsrecht kundig raadsman is hierbij op zijn plaats.

Rechter bepaalt hoogte ontslagvergoeding
Als echter de rechter de hoogte van de ontslagvergoeding bepaalt, mag de ontslagvergoeding bij een jaarsalaris van meer dan € 75.000 niet hoger zijn dan eenmaal het jaarsalaris. Met jaarsalaris wordt in dit kader bedoeld 12 maal het maandsalaris vermeerderd met vaste salariscomponenten. Denk hierbij met name aan het vakantiegeld en een vaste overeengekomen dertiende maand. Variabele salariscomponenten en het werkgeversaandeel in de pensioenpremie en de ziektekostenpremie, maar ook een auto van de zaak alsmede onkostenvergoedingen vallen hier niet onder.

Maatwerk toch nog mogelijk
De situatie kan ontstaan dat de werkgever en de (bijna ex-)werknemer die een hoger salaris heeft dan € 75.000 per jaar een hogere ontslagvergoeding overeenkomen in een zogeheten pro forma ontbindingsverzoek. Voor werknemers met een hoger salaris dan € 75.000 per jaar kan de rechter toch nog een hogere vergoeding dan één jaarsalaris toekennen. De redelijkheid en billijkheid moeten dan wel een hogere ontslagvergoeding rechtvaardigen. Een voorbeeld hiervan kan zijn dat, ondanks het hoge jaarsalaris, het niet redelijk is vast te houden aan één jaarsalaris omdat de kansen op de arbeidsmarkt voor betrokkene bijzonder laag zijn.

Iets om rekening mee te houden: manipulatie mogelijk
Opmerkelijk is dat voor werknemers met een jaarsalaris tot € 75.000 de limitering van de ontslagvergoeding niet telt. Bij een langdurige arbeidsovereenkomst van dergelijke werknemers kan een veel hogere ontbindingsvergoeding worden vastgesteld dan voor werknemers die een jaarsalaris van € 75.000 of meer hebben (zie voorbeeld in kader). Dat resulteert in een behoorlijke ongelijkheid in de hoogte van de toegekende ontslagvergoeding. Een ongelijkheid die te “sturen” valt met het omzetten van vaste salariscomponenten in variabele of het toepassen van demotiemaatregelen. Hoewel de minister de ongelijkheid onderkent, heeft hij het wetsvoorstel ongewijzigd naar de Tweede Kamer gestuurd. We houden u op de hoogte van de ontwikkelingen.