Meer duidelijkheid over waardeoverdracht en onderdekking pensioenfonds

Vorig jaar daalde de dekkingsgraad van een groot aantal pensioenfondsen onder de 100%. Toen bleek overduidelijk dat de recent ingevoerde Pensioenwet (PW) niet toekomstbestendig was. Uit de PW volgt dat een pensioenfonds geen uitvoering mag geven aan waardeoverdrachten wanneer haar dekkingsgraad onder de 100% ligt. Niet duidelijk was echter hoe (lopende) waardeoverdrachten dan verder afgehandeld moesten worden. Die onduidelijkheid is op 28 december 2009 eindelijk opgeheven. Rijkelijk laat omdat veel pensioenfondsen intussen alweer een dekkingsgraad van minimaal 100% hebben. Intussen ligt er wel een stuwmeer aan potentiële waardeoverdrachten. Maar hiervoor gelden nog de oude regels.

Aanvulling procedureregels bij onderdekking
Door uitbreiding van het Besluit uitvoering Pensioenwet verschaft de wetgever meer duidelijkheid. Afhankelijk van de fase waarin een waardeoverdracht verkeert, worden er andere gevolgen verbonden aan de waardeoverdracht als een pensioenfonds in onderdekking raakt.

Offerte waardeoverdracht verzonden
Onderdekking bij één van de betrokken uitvoerders heeft geen effect op de waardeoverdracht als de offerte waardeoverdracht aan de deelnemer is verstrekt. Die waardeoverdracht moet normaal afgewikkeld worden. Dat houdt in dat de procedure waardeoverdracht niet wordt opgeschort en als de deelnemer kiest voor waardeoverdracht wordt deze ook gelijk uitgevoerd.

Nog geen offerte waardeoverdracht verzonden en nieuwe informatieverzoeken
Als er nog geen offerte is verzonden dient de ontvangende pensioenuitvoerder de deelnemer te informeren indien zich een situatie van onderdekking voordoet. Het is dan niet van belang of de onderdekking plaatsvindt bij de ontvangende of bij de overdragende uitvoerder. Voor deelnemers die gedurende de periode van onderdekking vragen om een opgave waardeoverdracht geldt hetzelfde: gedurende de onderdekking wordt de overdracht opgeschort.

Handelwijze na beëindiging onderdekking
Zodra de situatie van onderdekking beëindigd is, vraagt de ontvangende uitvoerder binnen een maand een opgave van de waarde aan de overdragende uitvoerder. Daarna zijn de reguliere termijnen voor afhandeling weer van toepassing. Nieuw is dat voor alle opgeschorte waardeoverdrachten geldt dat de overdrachtsdatum wijzigt. Normaal gesproken is de overdrachtsdatum de datum dat een deelnemer in de nieuwe regeling wordt opgenomen. Bij opgeschorte waardeoverdrachten wordt dat de datum waarop de onderdekking eindigt. Dit is altijd de eerste dag van een kalendermaand omdat in het aangepaste Besluit tevens wordt bepaald dat pensioenfondsen per de eerste dag van de maand moeten vaststellen of er sprake is van onderdekking.

Inwerkingtreding en overgangsbepaling
De gewijzigde regels zijn op 29 december 2009 in werking getreden. Indien een waardeoverdracht is opgeschort wegens onderdekking is het overgangsrecht afhankelijk van de datum waarop de onderdekking eindigt.

Onderdekking bij pensioenfonds is beëindigd voor 29 december 2009
Indien de onderdekking bij het pensioenfonds is beëindigd voor 29 december 2009 dan geldt als overdrachtsdatum de datum aanvang deelname in de nieuwe pensioenregeling. Dit geldt alleen als de deelnemer een offerte waardeoverdracht heeft ontvangen en hij deze offerte tijdig heeft geaccepteerd, ook als sprake is van een periode waarin het recht op waardeoverdracht is opgeschort. In deze situatie moet de ontvangende uitvoerder  (vanwege het tijdsverloop) de deelnemer wel de mogelijkheid bieden om zijn verzoek tot waardeoverdracht alsnog in te trekken. Waardeoverdrachten die na beëindiging van de onderdekking al zijn afgewikkeld worden niet geraakt door deze regels.

Onderdekking bij pensioenfonds eindigt op of na 29 december 2009
Indien de onderdekking bij het pensioenfonds eindigt op of na 29 december 2009 zijn de nieuwe regels van toepassing, de overdrachtsdatum dan de datum waarop het pensioenfonds uit onderdekking komt.

Commentaar Zwitserleven
Het heeft lang geduurd voordat de wetgever duidelijkheid heeft verschaft. Omdat er nu feitelijk een stuwmeer aan waardoverdrachten tot uitvoering komt, kan dit tot een opeenhoping van lasten voor de werkgever leiden. Dit wordt veroorzaakt door toepassing van de rekenregels waardeoverdracht als de werkgever bij moet storten. De wetgever heeft helaas nagelaten hiervoor een regeling te treffen.