Recht op individuele waardeoverdracht
werknemer en gevolgen kredietcrisis

De werknemer heeft bij wisseling van werkgever een individueel recht op waardeoverdracht. Dit recht is neergelegd in de Pensioenwet (PW). Pensioenuitvoerders en werkgevers zijn verplicht mee te werken aan een dergelijke waardeoverdracht.

Uitzondering op verplichting mee te werken

Met betrekking tot deze verplichting is in de PW (artikel 72) een aantal uitzonderingen opgenomen.
Eén van deze uitzonderingen houdt verband met de financiële positie van betrokken partijen. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen verzekeraars, pensioenfondsen en werkgevers.

Deze uitzonderingsbepaling maakt geen onderscheid tussen inkomende en uitgaande waardeoverdrachten: als artikel 72 van toepassing is, geldt die dus voor elke waardeoverdracht. Hieronder vindt u een overzicht van de uitzonderingsbepalingen voor de verschillende partijen.

• Voor pensioenfondsen
  Het knelpunt ligt op dit moment bij de positie van pensioenfondsen: als het pensioenfonds een dekkingsgraad heeft van minder dan 100% wordt de verplichting mee te werken aan waardeoverdracht opgeschort. Deze opschorting geldt niet alleen voor het pensioenfonds, maar ook voor de op de waardeoverdracht betrokken verzekeraar! De verplichting herleeft zodra het pensioenfonds weer een dekkingsgraad heeft van ten minste 100% .

• Voor verzekeraars
  Verzekeraars mogen niet meewerken aan de waardeoverdracht als de verzekeraar failliet is of de noodregeling van de Wft op de verzekeraar van toepassing is. Bij Zwitserleven is dat niet het geval.

De beoordeling van de financiële situatie van de werkgever moet worden vastgelegd in een verklaring van een registeraccountant of administratieconsulent. Ook in een dergelijke situatie wordt de verplichting van de verzekeraar mee te werken aan de waardeoverdracht opgeschort.

Uitzonderingsbepaling nu van toepassing

De uitzonderingssituatie van artikel 72 is actueel geworden in verband met de financiële positie van een groot aantal pensioenfondsen. Daarnaast kan de financiële positie van een werkgever dusdanig (ver)slecht(erd) zijn dat deze een beroep kan doen op de uitzonderingsbepaling.

Formuleren beleid voor talloze knelpunten

De kredietcrisis dwingt verzekeraars en pensioenfondsen beleid te formuleren over de gevolgen van deze uitzonderingsbepaling. Daarbij komt een groot aantal aandachtspunten naar voren. Wij noemen er enkele:

• Pensioenfondsen gaan met de uitzonderingsbepaling van artikel 72 verschillend om. Het ene fonds schort procedure op, het andere fonds schort de feitelijke betaling van de overdrachtswaarde op. Het heeft nogal wat consequenties of de ene of de andere lijn wordt gevolgd.

• En dan de situatie dat alles weer ‘normaal’ is en de plicht tot waardeoverdracht is herleefd. Bij de nieuwe pensioenuitvoerder heeft de werknemer over de overgedragen pensioenaanspraken alsnog recht op eventueel toegekende toeslagen. Dit kan tot complicaties leiden als de toeslagen uitsluitend uit de overrente worden gefinancierd. De werknemer zou overigens in een dergelijke situatie wel eens met succes bij de rechter kunnen afdwingen dat de werkgever desondanks een extra bijdrage moet storten. De vraag is dan of dit IFRS-gevolgen heeft.

• In de PW is expliciet geregeld dat de pensioenuitvoerder betrokkenen informeert als de uitzonderingssituatie niet meer van toepassing is. Dat moet de pensioenuitvoerder ook doen als de financiële situatie van de werkgever weer goed is. Maar hoe weet de pensioenuitvoerder dat de betreffende werkgever financieel uit het dal is gekomen? Er is in de Pensioenwet namelijk geen informatieverplichting voor de werkgever vastgelegd.

• Tot slot is de vraag hoe het beleggingsrisico wordt ondervangen gedurende de uitstelperiode.

Zwitserleven houdt u op de hoogte van de antwoorden op de diverse vragen en de getroffen oplossingen van de knelpunten die samenhangen met het recht op individuele waardeoverdracht en de kredietcrisis.