Fase II van de API: De geboorte van het multi-opf.

Introductie van de Algemene Pensioen Instelling (API) is het Nederlandse antwoord op de ontwikkelingen op de internationale markt voor pensioenvoorzieningen. In de eerste fase van de API is de PremiePensioenInstelling (PPI) geïntroduceerd. Op 11 november 2008 heeft de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan de Stichting van de Arbeid (STAR) een brief gestuurd. Hierin vraagt hij advies met betrekking tot de tweede fase van de API. De STAR is verzocht om uiterlijk 31 januari 2009 met een advies te komen. Na deze fase komt de laatste fase die de volledige API mogelijk moet maken.

De tweede fase moet het mogelijk maken dat ondernemingspensioenfondsen (opf’en) op intensieve wijze kunnen samenwerken. Hierdoor kunnen de bestuurlijke last en de kosten beheersbaar blijven. De ‘geboorte’ van een groot overkoepelend pensioenfonds die de verschillende onderliggende begrensde pensioenregelingen bedient, oftewel het multi-opf, lijkt dan ook voorhanden. Wel dient de wetgeving aangepast te worden om deze geboorte te laten plaatsvinden. 

Domeinafbakening

Volgens de domeinafbakening mogen opf’en uitsluitend actief zijn voor één of meer regelingen van één en dezelfde onderneming. Als deze domeinafbakening wordt aangepast, heeft dat tot gevolg dat opf’en samengevoegd kunnen worden. Ook ondernemingen die geen eigen opf hebben, kunnen hun regeling dan onderbrengen bij een multi-opf.

Ringfencing

Voorts zou de eis van één financieel geheel een probleem vormen. Het voorstel behelst dan ook de mogelijkheid tot ringfencing. Dat betekent dat er geen overkoepelend financieel geheel hoeft te zijn, maar slechts een financieel geheel binnen de afzonderlijk afgeschermde delen. Binnen die afgeschermde delen geldt een afzonderlijk en onaantastbaar regime, bijvoorbeeld in geval van afstempelen van rechten of faillissement.

Governance

De eisen van governance tenslotte blijven volledig gehandhaafd voor het multi-opf, met uitzondering van de samenstelling van de deelnemersraad. Er wordt voorgesteld dat vanuit elke aangesloten onderneming minimaal een vertegenwoordiging uit iedere geleding in de deelnemersraad zitting heeft.

Commentaar Zwitserleven

De minister heeft in 2008 geroepen dat er haast gezet moet worden achter de introductie van de PPI, omdat anders de vogel al gevlogen zou zijn. Ten eerste heeft die haast nergens toe geleid, want formeel is het vooralsnog niet geregeld. Ten tweede kan ik me niet voorstellen hoeveel vogels in het vooruitzicht van de PPI aan de grond zouden blijven. Nu is er dan de tweede fase ingetreden. Deze zal ongetwijfeld tot bewegingen in de interne Nederlandse pensioenmarkt gaan leiden, maar was de doelstelling niet om Nederland internationaal op de kaart te zetten? Dat is gedurende fase twee, die met name intern gericht is, bij voorbaat mislukt.  

Tarik Uçar
Fiscaal Juridisch Bureau Zwitserleven